ថ្ងៃ​អង្គារ, ខែ​វិច្ឆិកា 17, 2026

ព័ត៌មានជាតិ

​មន្ទិលសង្ស័យ​ជុំវិញ​សកម្មភាព​កាយ​ភ្នំ និង​ជីកដី​៖ តើ​ជា​អាជីវកម្ម​ស្របច្បាប់ ឬ​ជា​ការបំផ្លាញ​ធនធានធម្មជាតិ​ដែល​មាន​អ្នកកាង​ពីក្រោយ​?

សេ​នារី​យ៉ូព័​ត៌មាន​៖
​សកម្មភាព​គ្រឿងចក្រ​ធុន​ធ្ងន់​កំពុង​បន្ត​ជីក​កាយ​ភ្នំ និង​ដឹកជញ្ជូន​ដី​យ៉ាងសកម្ម​នៅក្នុង​តំបន់ បាននិងកំពុង​បង្កើតជា​ក្តីបារម្ភ និង​ចោទ​ជា​សញ្ញា​សួរ​ជាច្រើន​ពី​សំណាក់​មហាជន ព្រមទាំង​ប្រជាពលរដ្ឋ​ក្នុង​មូលដ្ឋាន ជុំវិញ​ភាពស្របច្បាប់​នៃ​ប្រតិបត្តិការ​នេះ និង​ផលប៉ះពាល់​បរិស្ថាន​ដែល​កំពុង​កើតមានឡើង​។​

១. ទិដ្ឋភាព​ច្បាប់ និង​លក្ខខណ្ឌ​តម្រូវ​៖ រវាង «​អាជីវកម្ម​ស្របច្បាប់​» និង «​សកម្មភាព​ល្មើសច្បាប់​»
​តាម​បទដ្ឋាន​គតិយុត្ត និង​ច្បាប់​ស្តីពី​ការគ្រប់គ្រង​រ៉ែ និង​ការធ្វើ​អាជីវកម្ម​រ៉ែ​នៃ​ព្រះរាជាណាចក្រ​កម្ពុជា សកម្មភាព​ជី​កកាយ​ដីភ្នំ ឬ​ការទាញយក​ធនធាន​រ៉ែ (​ដី ថ្ម​) មិនមែន​ជា​សកម្មភាព​ដែល​អាជ្ញាធរ ឬ​បុគ្គល​ណា​អាច​ធ្វើឡើង​តាម​អំពើ​ចិត្ត​បានឡើយ​៖
​លក្ខខណ្ឌ​ស្របច្បាប់​៖ រាល់​អាជីវកម្ម​កាយ​ដីភ្នំ ឬ​រណ្តៅ​ដី ត្រូវតែ​មាន​អាជ្ញាប័ណ្ណ ឬ​លិខិតអនុញ្ញាត​ជា​ផ្លូវការ​ដែល​ចេញ​ដោយ​ក្រសួង​រ៉ែ និង​ថាមពល ឬ​មន្ទីរជំនាញ​ពាក់ព័ន្ធ ព្រមទាំង​ត្រូវ​មាន​ការវាយតម្លៃ​ផលប៉ះពាល់​បរិស្ថាន (EIA) ត្រឹមត្រូវ​តាមច្បាប់​កំណត់​។​

​សញ្ញា​នៃ​អំពើ​ល្មើស​ច្បាប់​៖ ប្រសិនបើ​ការជីក​កាយ​នេះ​ធ្វើឡើង​ដោយ​គ្មាន​អាជ្ញាប័ណ្ណ គ្មាន​ការអនុញ្ញាត​ពី​អាជ្ញាធរ​ដែនដី ឬ​ធ្វើ​សកម្មភាព​ហួស​ព្រំដែន​កំណត់ បង្ក​ឱ្យ​មាន​ការហូរ​ច្រោះ​ដី ការបាត់បង់​គម្រប​ព្រៃឈើ និង​ប៉ះពាល់​ដល់​ជីវភាព​ប្រចាំថ្ងៃ​របស់​ប្រជាពលរដ្ឋ នោះ​គឺជា «​សកម្មភាព​ល្មើសច្បាប់​យ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ​» ដែល​ត្រូវ​ប្រឈមមុខ​នឹង​វិធានការ​រដ្ឋបាល ការផ្អាក​អាជីវកម្ម និង​ទោសទណ្ឌ​តាម​ច្បាប់​ស្តីពី​តំបន់ការពារធម្មជាតិ និង​ច្បាប់​រ៉ែ​។​

២. សញ្ញា​សួរ​ដ៏​ធំ​៖ «​តើ​អ្នកណា​នៅ​ពីក្រោយ​ខ្នង​?»
​ចំណុច​ដែល​ចោទ​ជា​ចម្ងល់​ខ្លាំង​បំផុត​សម្រាប់​មហាជន​នាពេលនេះ គឺ​អត្តសញ្ញាណ​នៃ​ម្ចាស់​អាជីវកម្ម និង​អ្នកកាង​នៅ​ពីក្រោយ​ខ្នង​៖
​ខ្វះ​តម្លាភាព​ព័ត៌មាន​៖ នៅ​ទីតាំង​ប្រតិបត្តិការ ភាគច្រើន​គេ​សង្កេត​ឃើញ​តែ​សកម្មភាព​គ្រឿងចក្រ និង​រថយន្ត​ដឹក​ដី ប៉ុន្តែ​គ្មាន​ការបិទ​ផ្សាយ​ផ្លាកសញ្ញា​អាជ្ញាប័ណ្ណ ឬ​ព័ត៌មាន​គម្រោង​ឱ្យបាន​ច្បាស់លាស់​នោះ​ឡើយ ដែល​នេះ​ជាហេតុ​ធ្វើឱ្យ​ប្រជាពលរដ្ឋ​សង្ស័យថា​មានការ “​លួចលាក់​ធ្វើ​” ឬ​មាន “​ខ្នងបង្អែក​” រឹងមាំ​។​

​ភាពចាំបាច់​នៃ​ការស៊ើបអង្កេត​៖ ដើម្បី​ជម្រះ​មន្ទិលសង្ស័យ និង​បញ្ជាក់​ពី​ភាព​ស្អាតស្អំ វា​ជា​កាតព្វកិច្ច​ផ្ទាល់​របស់​អាជ្ញាធ​រ​មូលដ្ឋាន សមត្ថកិច្ច និង​មន្ត្រី​ជំនាញ​នៃ​មន្ទីរ​រ៉ែ និង​ថាមពល ក្នុង​ការចុះ​ស៊ើបអង្កេត​ដល់​ទីតាំង​កើត​ហេតុ​ជា​បន្ទាន់ ដើម្បី​ត្រួតពិនិត្យ​ឯកសារ​ផ្លូវច្បាប់ កំណត់​អត្តសញ្ញាណ​អ្នកទទួលខុសត្រូវ និង​ចាត់វិធានការ​តាម​ផ្លូវច្បាប់​ឱ្យ​បាន​ស្មើភាព​គ្នា ដោយ​មិន​ត្រូវ​យោគយល់ ឬ​លើកលែង​ចំពោះ​បុគ្គល​ណា​ឡើយ​។​

​

សេ​នារី​យ៉ូព័​ត៌មាន​៖
​សកម្មភាព​គ្រឿងចក្រ​ធុន​ធ្ងន់​កំពុង​បន្ត​ជីក​កាយ​ភ្នំ និង​ដឹកជញ្ជូន​ដី​យ៉ាងសកម្ម​នៅក្នុង​តំបន់ បាននិងកំពុង​បង្កើតជា​ក្តីបារម្ភ និង​ចោទ​ជា​សញ្ញា​សួរ​ជាច្រើន​ពី​សំណាក់​មហាជន ព្រមទាំង​ប្រជាពលរដ្ឋ​ក្នុង​មូលដ្ឋាន ជុំវិញ​ភាពស្របច្បាប់​នៃ​ប្រតិបត្តិការ​នេះ និង​ផលប៉ះពាល់​បរិស្ថាន​ដែល​កំពុង​កើតមានឡើង​។​

១. ទិដ្ឋភាព​ច្បាប់ និង​លក្ខខណ្ឌ​តម្រូវ​៖ រវាង «​អាជីវកម្ម​ស្របច្បាប់​» និង «​សកម្មភាព​ល្មើសច្បាប់​»
​តាម​បទដ្ឋាន​គតិយុត្ត និង​ច្បាប់​ស្តីពី​ការគ្រប់គ្រង​រ៉ែ និង​ការធ្វើ​អាជីវកម្ម​រ៉ែ​នៃ​ព្រះរាជាណាចក្រ​កម្ពុជា សកម្មភាព​ជី​កកាយ​ដីភ្នំ ឬ​ការទាញយក​ធនធាន​រ៉ែ (​ដី ថ្ម​) មិនមែន​ជា​សកម្មភាព​ដែល​អាជ្ញាធរ ឬ​បុគ្គល​ណា​អាច​ធ្វើឡើង​តាម​អំពើ​ចិត្ត​បានឡើយ​៖
​លក្ខខណ្ឌ​ស្របច្បាប់​៖ រាល់​អាជីវកម្ម​កាយ​ដីភ្នំ ឬ​រណ្តៅ​ដី ត្រូវតែ​មាន​អាជ្ញាប័ណ្ណ ឬ​លិខិតអនុញ្ញាត​ជា​ផ្លូវការ​ដែល​ចេញ​ដោយ​ក្រសួង​រ៉ែ និង​ថាមពល ឬ​មន្ទីរជំនាញ​ពាក់ព័ន្ធ ព្រមទាំង​ត្រូវ​មាន​ការវាយតម្លៃ​ផលប៉ះពាល់​បរិស្ថាន (EIA) ត្រឹមត្រូវ​តាមច្បាប់​កំណត់​។​

​សញ្ញា​នៃ​អំពើ​ល្មើស​ច្បាប់​៖ ប្រសិនបើ​ការជីក​កាយ​នេះ​ធ្វើឡើង​ដោយ​គ្មាន​អាជ្ញាប័ណ្ណ គ្មាន​ការអនុញ្ញាត​ពី​អាជ្ញាធរ​ដែនដី ឬ​ធ្វើ​សកម្មភាព​ហួស​ព្រំដែន​កំណត់ បង្ក​ឱ្យ​មាន​ការហូរ​ច្រោះ​ដី ការបាត់បង់​គម្រប​ព្រៃឈើ និង​ប៉ះពាល់​ដល់​ជីវភាព​ប្រចាំថ្ងៃ​របស់​ប្រជាពលរដ្ឋ នោះ​គឺជា «​សកម្មភាព​ល្មើសច្បាប់​យ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ​» ដែល​ត្រូវ​ប្រឈមមុខ​នឹង​វិធានការ​រដ្ឋបាល ការផ្អាក​អាជីវកម្ម និង​ទោសទណ្ឌ​តាម​ច្បាប់​ស្តីពី​តំបន់ការពារធម្មជាតិ និង​ច្បាប់​រ៉ែ​។​

២. សញ្ញា​សួរ​ដ៏​ធំ​៖ «​តើ​អ្នកណា​នៅ​ពីក្រោយ​ខ្នង​?»
​ចំណុច​ដែល​ចោទ​ជា​ចម្ងល់​ខ្លាំង​បំផុត​សម្រាប់​មហាជន​នាពេលនេះ គឺ​អត្តសញ្ញាណ​នៃ​ម្ចាស់​អាជីវកម្ម និង​អ្នកកាង​នៅ​ពីក្រោយ​ខ្នង​៖
​ខ្វះ​តម្លាភាព​ព័ត៌មាន​៖ នៅ​ទីតាំង​ប្រតិបត្តិការ ភាគច្រើន​គេ​សង្កេត​ឃើញ​តែ​សកម្មភាព​គ្រឿងចក្រ និង​រថយន្ត​ដឹក​ដី ប៉ុន្តែ​គ្មាន​ការបិទ​ផ្សាយ​ផ្លាកសញ្ញា​អាជ្ញាប័ណ្ណ ឬ​ព័ត៌មាន​គម្រោង​ឱ្យបាន​ច្បាស់លាស់​នោះ​ឡើយ ដែល​នេះ​ជាហេតុ​ធ្វើឱ្យ​ប្រជាពលរដ្ឋ​សង្ស័យថា​មានការ “​លួចលាក់​ធ្វើ​” ឬ​មាន “​ខ្នងបង្អែក​” រឹងមាំ​។​

​ភាពចាំបាច់​នៃ​ការស៊ើបអង្កេត​៖ ដើម្បី​ជម្រះ​មន្ទិលសង្ស័យ និង​បញ្ជាក់​ពី​ភាព​ស្អាតស្អំ វា​ជា​កាតព្វកិច្ច​ផ្ទាល់​របស់​អាជ្ញាធ​រ​មូលដ្ឋាន សមត្ថកិច្ច និង​មន្ត្រី​ជំនាញ​នៃ​មន្ទីរ​រ៉ែ និង​ថាមពល ក្នុង​ការចុះ​ស៊ើបអង្កេត​ដល់​ទីតាំង​កើត​ហេតុ​ជា​បន្ទាន់ ដើម្បី​ត្រួតពិនិត្យ​ឯកសារ​ផ្លូវច្បាប់ កំណត់​អត្តសញ្ញាណ​អ្នកទទួលខុសត្រូវ និង​ចាត់វិធានការ​តាម​ផ្លូវច្បាប់​ឱ្យ​បាន​ស្មើភាព​គ្នា ដោយ​មិន​ត្រូវ​យោគយល់ ឬ​លើកលែង​ចំពោះ​បុគ្គល​ណា​ឡើយ​។​

​

ឆ្លើយ​តប

អាសយដ្ឋាន​អ៊ីមែល​របស់​អ្នក​នឹង​មិន​ត្រូវ​ផ្សាយ​ទេ។ វាល​ដែល​ត្រូវ​ការ​ត្រូវ​បាន​គូស *